Tàng can (nhân nguyên)

Mỗi địa chi chứa sẵn một tới ba thiên can ẩn bên trong — gọi là nhân nguyên. Đây là chỗ Manh phái đọc kỹ nhất: can lộ trên thiên can là cái người ta thấy, tàng can là cái thật sự bám rễ.

Bảng tàng can

★ Bản khí = can đầu tiên, mang khí chính của chi đó, nặng nhất.

Ba nhóm chi

• Tứ chính (Tý · Mão · Ngọ · Dậu) — khí thuần, chỉ một hoặc hai can. Chủ đề rõ ràng, không pha tạp.
• Tứ sinh (Dần · Thân · Tỵ · Hợi) — khí khởi đầu, ba can. Chủ đề đang mở ra, hợp với việc bắt đầu, di chuyển.
• Tứ mộ (Thìn · Tuất · Sửu · Mùi) — kho chứa, ba can. Đây là kho: cất giữ, tích lũy; mở kho được thì dùng, không mở thì nằm im.

Vì sao Manh phái đọc kỹ tàng can

1. Chủ đề có bám rễ hay không. Một Thập Thần chỉ lộ trên thiên can mà dưới chi không có gốc thì nổi mà không bền. Ngược lại, nằm ở bản khí thì là chuyện thật của đời người.
2. Tìm cửa sinh cho hành khuyết. Hành không có trên thiên can vẫn có thể ẩn trong tàng can — đó là chỗ bù, là lối ra. Ví dụ lá số không thấy Kim mà trụ giờ là Tỵ thì vẫn có Canh Kim ẩn bên trong.
3. Kho tứ mộ. Tài nằm trong kho là của để dành; cần vận xung hoặc hợp mở kho thì mới dùng được.

Hiểu lầm thường gặp

• "Không thấy hành nào trên tứ trụ là khuyết hẳn" — phải soi tàng can trước khi kết luận. Nhiều lá số "khuyết" trên bề mặt nhưng có gốc ẩn.
• "Tàng can nào cũng như nhau" — không. Bản khí nặng hơn hẳn trung khí và dư khí.
• "Kho là xấu vì bị chôn" — kho là của cải cất giữ, không phải mất. Vấn đề chỉ là mở kho lúc nào.

Liên quan

Thập Thần · Nhật chủ · Ngũ hành vượng suy