Tuổi hợp, tuổi xung

Quan hệ giữa hai tuổi đọc theo địa chi của năm sinh, và có sáu quan hệ cả thảy. Sách xếp chúng theo cách vận hành chứ không theo tốt xấu: hợp là níu lại, xung là khuấy động — níu thì bền mà cũng là bị ràng, động thì xáo mà cũng là được mở.

Bảng tra đủ 12 tuổi

Tuổi	Lục hợp	Tam hợp	Lục xung	Lục hại	Lục phá	Hình	Nhóm bốn chi
Tý	Sửu hóa Thổ	Thìn · Thân cục Thủy	Ngọ	Mùi	Dậu	Mão vô lễ chi hình	Tý Ngọ Mão Dậu tứ chính
Sửu	Tý hóa Thổ	Tỵ · Dậu cục Kim	Mùi	Ngọ	Thìn	Mùi · Tuất trì thế chi hình	Thìn Tuất Sửu Mùi tứ mộ
Dần	Hợi hóa Mộc	Ngọ · Tuất cục Hỏa	Thân	Tỵ	Hợi	Tỵ · Thân vô ân chi hình	Dần Thân Tỵ Hợi tứ sinh
Mão	Tuất hóa Hỏa	Mùi · Hợi cục Mộc	Dậu	Thìn	Ngọ	Tý vô lễ chi hình	Tý Ngọ Mão Dậu tứ chính
Thìn	Dậu hóa Kim	Tý · Thân cục Thủy	Tuất	Mão	Sửu	Thìn tự hình	Thìn Tuất Sửu Mùi tứ mộ
Tỵ	Thân hóa Thủy	Sửu · Dậu cục Kim	Hợi	Dần	Thân	Dần · Thân vô ân chi hình	Dần Thân Tỵ Hợi tứ sinh
Ngọ	Mùi hóa Thổ	Dần · Tuất cục Hỏa	Tý	Sửu	Mão	Ngọ tự hình	Tý Ngọ Mão Dậu tứ chính
Mùi	Ngọ hóa Thổ	Mão · Hợi cục Mộc	Sửu	Tý	Tuất	Sửu · Tuất trì thế chi hình	Thìn Tuất Sửu Mùi tứ mộ
Thân	Tỵ hóa Thủy	Tý · Thìn cục Thủy	Dần	Hợi	Tỵ	Dần · Tỵ vô ân chi hình	Dần Thân Tỵ Hợi tứ sinh
Dậu	Thìn hóa Kim	Sửu · Tỵ cục Kim	Mão	Tuất	Tý	Dậu tự hình	Tý Ngọ Mão Dậu tứ chính
Tuất	Mão hóa Hỏa	Dần · Ngọ cục Hỏa	Thìn	Dậu	Mùi	Sửu · Mùi trì thế chi hình	Thìn Tuất Sửu Mùi tứ mộ
Hợi	Dần hóa Mộc	Mão · Mùi cục Mộc	Tỵ	Thân	Dần	Hợi tự hình	Dần Thân Tỵ Hợi tứ sinh

Bảng đối xứng: Tý xung Ngọ thì Ngọ cũng xung Tý. Tuổi tính theo năm âm lịch — ai sinh trước Tết thì thuộc chi của năm trước đó.

Sáu quan hệ nói gì

Lục hợp — hai chi níu nhau và hóa thành một hành. Níu thì bền, nhưng níu đúng lúc cần dứt cũng là vướng.
Tam hợp — ba chi thành cục, hành ấy mạnh hẳn lên. Đây cũng là gốc suy ra tam tai.
Lục xung — hai chi đối diện trên địa bàn, cách nhau sáu cung. Chỗ dễ động, dễ đổi. Có xung mới mở được khố tứ mộ, mới đổi được chỗ.
Lục hại — ngấm ngầm hơn xung, ít khi thấy ngay.
Lục phá — nhẹ nhất trong sáu. Làm sứt mẻ chứ không làm gãy: cái đang liền lạc thì rạn một đường, còn dùng được nhưng không còn nguyên.
Hình — vướng mắc thành nếp, thường là chuyện lặp lại nhiều lần chứ không phải một cú va. Có ba dạng: tam hình (Dần-Tỵ-Thân vô ân, Sửu-Tuất-Mùi trì thế), hình đôi (Tý-Mão vô lễ), và tự hình — Thìn, Ngọ, Dậu, Hợi gặp lại chính mình.
Tam hội — ba chi cùng một phương, khí thuần nhất và mạnh hơn cả tam hợp. Tỵ-Ngọ-Mùi phương Nam khí Hỏa, Thân-Dậu-Tuất phương Tây khí Kim, Hợi-Tý-Sửu phương Bắc khí Thủy, Dần-Mão-Thìn phương Đông khí Mộc.

"Tứ hành xung" là gì

Đây là cách gọi dân gian của ba nhóm bốn chi. Cách gọi ấy dễ gây hiểu lầm: bốn chi trong nhóm không cùng xung nhau. Theo sách, chúng là tứ chính, tứ sinh, tứ mộ — và chỉ xung nhau từng cặp.

Tý Ngọ Mão Dậu — sách gọi là bốn chi tứ chính. Chúng không cùng xung nhau: xung theo từng cặp lục xung Tý–Ngọ và Mão–Dậu, hai cặp còn lại chỉ cách nhau ba cung.
Dần Thân Tỵ Hợi — sách gọi là bốn chi tứ sinh. Chúng không cùng xung nhau: xung theo từng cặp lục xung Dần–Thân và Tỵ–Hợi, hai cặp còn lại chỉ cách nhau ba cung.
Thìn Tuất Sửu Mùi — sách gọi là bốn chi tứ mộ. Chúng không cùng xung nhau: xung theo từng cặp lục xung Thìn–Tuất và Sửu–Mùi, hai cặp còn lại chỉ cách nhau ba cung.

Nói cách khác, trong một "tứ hành xung" thì mỗi tuổi chỉ thật sự xung với một tuổi, còn hai tuổi kia đứng cách ba cung — quan hệ khác hẳn.

Một tuổi có bốn chi, bảng này mới đọc một

Bảng trên đọc quan hệ giữa hai chi năm sinh. Trong bát tự, năm sinh chỉ là một trong bốn trụ: còn chi tháng, chi ngày, chi giờ — và chi ngày mới là trụ của bản thân người ấy. Bốn chi ấy cũng hợp, cũng xung, cũng hình lẫn nhau theo đúng sáu quan hệ trên, nên hai người xung nhau ở trụ năm vẫn có thể hợp ở ba trụ còn lại, và ngược lại.

Trong tử vi thì chi năm sinh là điểm khởi để an lá số, còn chuyện đôi lứa đọc ở cung Phu Thê, chuyện bạn bè đọc ở cung Nô Bộc — mỗi cung mang sao riêng của từng người. Một phần mười hai dân số cùng tuổi Ngọ, nhưng không ai trong số ấy có cùng một lá số.

Câu hỏi thường gặp

Tuổi nào xung với tuổi nào?

Xung là hai chi đối diện trên địa bàn, cách nhau sáu cung: Tý–Ngọ, Sửu–Mùi, Dần–Thân, Mão–Dậu, Thìn–Tuất, Tỵ–Hợi. Sáu cặp này là toàn bộ lục xung.

Tứ hành xung có phải bốn tuổi đều xung nhau không?

Không. Bốn chi trong một nhóm chỉ xung nhau từng cặp — ví dụ nhóm Tý Ngọ Mão Dậu xung theo cặp Tý–Ngọ và Mão–Dậu, còn Tý với Mão thì cách ba cung, không phải xung. Sách gọi ba nhóm này là tứ chính, tứ sinh và tứ mộ.

Xung tuổi thì có lấy nhau được không?

Quan hệ chi nói cách vận hành, không nói nên hay không nên. Xung là chỗ dễ động, dễ đổi — có xung mới đổi được chỗ. Và chi năm sinh mới là một trong bốn chi của một người; xem kỹ thì phải xem lá số, không phải xem bảng.

Tuổi hợp tính theo tuổi âm hay tuổi dương?

Theo chi của năm âm lịch. Người sinh trong tháng Giêng hay tháng Hai dương lịch cần xem lại: nếu sinh trước Tết thì vẫn thuộc chi của năm trước.

Lục hợp và tam hợp khác nhau thế nào?

Lục hợp là hai chi níu nhau và hóa thành một hành. Tam hợp là ba chi thành cục, làm hành ấy mạnh hẳn lên. Tam hợp là quan hệ mạnh hơn, và cũng là gốc suy ra tam tai.

Quan hệ địa chi — hợp · xung · hình · hại · Tử vi 12 con giáp năm 2027 · Tam tai · Lục thập hoa giáp · Lập lá số bát tự