Tam tai — mệnh lý dân gian, không phải sao lá số

Tam tai là ba năm liên tiếp được dân gian coi là kém thuận, tính theo chi của năm sinh: ba tuổi cùng một cục tam hợp thì chung tam tai. Vì vậy mỗi lượt tam tai chạm tới một phần tư số người. Bốn cục, bốn đáp án — theo lời bác Thành, phái Thiên Lương: "Tuổi Thân Tý Thìn thì tam tai nó là Dần Mão Thìn. Tuổi Dần Ngọ Tuất thì tam tai nó là Thân Dậu Tuất. Tuổi Hợi Mão Mùi thì tam tai nó là Tỵ Ngọ Mùi. Mà cái tuổi Tỵ Dậu Sửu thì tam tai nó là Hợi Tý Sửu." Tam tai không phải một sao, không an vào cung nào của lá số, và không nằm trong bộ sao lưu của năm. Nó là mệnh lý dân gian — cùng loại với cúng sao giải hạn — nên trong tử vi nó chỉ đứng như một dấu hiệu phụ, không bao giờ đứng một mình.

Tín hiệu nhận biết

Chi năm sinh thuộc cục tam hợp nào; chi của năm đang xem có nằm trong bộ ba tam tai của cục ấy không; nếu có thì là năm thứ mấy trong ba năm.

Bảng đầy đủ, theo lời bác Thành phái Thiên Lương:

Tam tai suy ra từ đâu

Tam tai không phải bảng học thuộc. Nó suy được từ chính tam hợp — thứ vẫn dùng để dựng lá số:

Lấy chi trường sinh của cục tam hợp, tìm chi xung với nó, rồi ba năm tam tai chính là tam hội (ba chi cùng một phương) bắt đầu từ chi ấy.

• Thân-Tý-Thìn: trường sinh Thân, xung Dần → tam hội Dần-Mão-Thìn (phương Đông)
• Dần-Ngọ-Tuất: trường sinh Dần, xung Thân → tam hội Thân-Dậu-Tuất (phương Tây)
• Tỵ-Dậu-Sửu: trường sinh Tỵ, xung Hợi → tam hội Hợi-Tý-Sửu (phương Bắc)
• Hợi-Mão-Mùi: trường sinh Hợi, xung Tỵ → tam hội Tỵ-Ngọ-Mùi (phương Nam)

Vì cấu trúc ấy, năm thứ ba luôn rơi vào chi mộ của chính cục — nên dân gian gọi năm thứ ba là năm tiễn. Bác Thành nói ra chỗ dựa này khi giảng tuổi Thìn: "cục thủy Thân Tý Thìn sẽ đối nghịch với cung Tuất là cung mộ của tam hợp hỏa Dần Ngọ Tuất."

Điều kiện nặng / nhẹ

Trong phái Thiên Lương, tam tai chưa bao giờ được dùng một mình. Cách nói quen thuộc trong các buổi luận là "vừa… vừa…" — tam tai chỉ đáng lưu ý khi nó chồng lên những dấu hiệu khác đọc được trên chính lá số:

"Tuổi Thìn năm nay vừa là năm tuổi, vừa là tứ hành xung, và cũng là cuối hạn tam tai nên rất dễ gặp các biến động."

Ba tầng thường thấy đi cùng nhau:

1. Năm tuổi (chi năm trùng chi sinh) và thiên khắc địa xung
2. Tứ hành xung — nặng nhất ở nhóm tứ mộ Thìn · Tuất · Sửu · Mùi
3. Tam tai

Một buổi luận khác gọi cảnh chồng nhiều tầng ấy là "lưỡng bề thọ địch" — không phải vì tam tai mạnh, mà vì lá số đang lúc yếu thì mọi thứ chạm vào đều thành chuyện: "nó lợi dụng cái lúc mình đang ở tam tai nó đập luôn."

Dân gian phân ba năm thành năm vào, năm giữa, năm tiễn và coi năm giữa nặng nhất. Đó là cách nói của dân gian, không phải kết luận rút từ lá số.

Ranh giới với tử vi

Tam tai đứng ngoài lá số. Nó không phải sao, không an vào cung, và không có mặt trong chín sao lưu của năm. Muốn biết một năm thật sự động ở đâu thì phải đọc bằng công cụ của tử vi: đại hạn, tiểu hạn, và bộ sao lưu an theo can chi năm — xem Bộ sao lưu, Nền của năm và Quy trình xem hạn một năm.

Điều này cũng giống chuyện cửu diệu và cúng sao: người ta hỏi rất nhiều, và hỏi là chính đáng, nhưng câu trả lời đầy đủ nằm ở chỗ khác — ở bộ sao lưu và vận hạn của chính lá số, chứ không ở bảng tra theo tuổi.

Một con số đáng để cạnh đây: vì ba tuổi cùng cục chung tam tai, mỗi lượt tam tai chạm đúng một phần tư dân số. Bất cứ điều gì đúng cho một phần tư số người cùng lúc thì đều là dấu hiệu rất thô — nó không thể thay cho lá số của một người.

Quan hệ với trang khác

• Quan hệ địa chi — sáu cặp lục hợp, bốn cục tam hợp, bốn tam hội, tam hình
• Bộ sao lưu — chín sao chạy theo năm, công cụ thật để xem hạn
• Nền của năm — tam hợp Thái Tuế, bước đầu tiên khi xem hạn
• Nguyệt hạn — nhịp 12 tháng trong năm